BAHTİYAR VAHAPZADE

Türk dünyasının son dönemde yetiştirdiği şüphesiz en önemli şairi olarak kabul edilen Azerbaycan edebiyatının bu önemli ismi, yalnızca Azerbaycan Cumhuriyetinde, Turan coğrafyasında  değil bütün dünyada şiirleri ve eserleriyle tanınmış ve kabul görmüş önemli bir isimdir. Bütün sanat hayatı boyunca büyük Türk milletinin dertleriyle dertlenmiş, milletini daha güzel günlere ulaştırmanın yollarını aramış ve bunu yazı ve şiirlerine yansıtmıştır.

Bahtiyar VAHAPZÂDE, 16 ağustos 1925 yılında Azerbaycan’ın dağlık yerlerinden biri olan eski ve köklü bir tarihe sahip Şeki şehrinin, “yukarı baş” mahallesinde dünyaya gelmiştir. Çocukluğunun ilk dokuz yılı da burada geçmiştir. Şair 1934 senesinde gerçek anne ve babasından ayrılarak öz babası ve öz annesi olarak bildiği Mahmut Ağa ve Gülizar Hanımla Bakû’ye taşınmıştır. 

1942 yılında girdiği Bakü Devlet Üniversitesi Filoloji Bölümü'nden 1947 yılında mezun olmuş ve aynı bölümde öğretim üyesi olarak ders vermeye başlamıştır. 1964 yılında tamamladığı ünlü Azeri şair Samed Vurgun'un hayatı ve yaratıcılığı isimli monografisi ile filoloji doktoru unvanını almıştır.

1980 yılında Azerbaycan İlimler Akademisi üyeliğine seçilen Vahabzade, 2001 yılında emekli olana kadar üniversite de ders vermeye devam etmiştir…

Bahtiyar Vahapzade büyük bir Türk Milliyetçisi, hürriyet aşığıdır. Yazmaya başladığı dönemlerde gönlünden geçenleri yazmak o dönemdeki SSCB rejimden dolayı neredeyse imkânsızdı. O da Azerbaycan’ın bir başka söz üstadı M. F. Akhundzâde’nin “ Eğer yazmak istediklerini mevcut zamanda ve mekânda yazamıyorsan mekânı ve zamanı değiştirerek içinden geleni yaz, anlayan anlayacaktır.” Fikrini esas almış ve bütün şiirlerinde, piyeslerinde ideolojisine sadık kalmış, SSCB rejimine bu yolla muhalefet etmeye çalışmıştır.

Vahabzade, 1960'larda başlayan özgürlük hareketlerinin öncülerindendir. Bu konuda kaleme aldığı 1959 tarihli Gülistan isimli şiirinde, ikiye bölünen (İran ve Rusya) Azerbaycan halkının yaşadığı felaketleri anlatmıştır. Adı geçen eserinde dolayı 1962 yılında ırkçı damgası vurularak 2 yıllığına üniversitede ki görevinden de uzaklaştırılmıştır. Bu olumsuzluklara ve Sovyet rejiminin baskılarına rağmen özgürlük mücadelesinden hiç yılmamıştır. Azerbaycan halkının sıkıntılarını konu ettiği pek çok eserini yurt dışına kaçırarak yayınlanmasını sağlamıştır.

Eserlerinde Azerbaycan Türkçesi'ni en temiz şekilde kullanmaya özen gösteren ve halkının duygularına tercüman olan Vahabzade Azerbaycan'da Halk Şairi adıyla anılır. 1995 yılında Azerbaycan özgürlük mücadelesindeki hizmetlerinden dolayı İstiklal nişanı ile ödüllendirilmiştir. Ülkesinin özgürlük simgelerinden biridir. Vahabzade 1980-2000 yılları arasında 5 defa milletvekili seçilmiştir. 2002 yılında kendisine Benim Garibim isimli kitabına istinaden Romanya Kültür Bakanlığı tarafından Komutan Madalyası verilmiştir. 13 Şubat 2009 tarihinde 84 yaşında Azerbaycan'ın başkenti Bakü'deki evinde vefat etmiştir. Bahtiyar Vahapzade'nin cenazesi, uzun yıllar ders verdiği Bakü Devlet Üniversitesinin salonunda düzenlenen törenden sonra tanınmış şair, edebiyatçı, bilim ve siyaset adamlarının mezarlarının bulunduğu Fahri Hıyaban'da toprağa verilmiştir…

Vahapzade ülkemizde Fuzuli'ye yapılan eleştirilere bir yanıt olarak Varlık dergisinde yayınlanan “Yel Kaya'dan Ne Aparır?” başlıklı makalesiyle tanınmıştır. Ayrıca yazıları, şiirleri Türk Edebiyatı dergisinde birçok defalar yer almıştır. Vahapzade şiirin yanında birçok manzum hikâye ve oyuna imza atmış, çeviriler yapmıştır. 

Ahmet AYKOL

 

YORUMLAR

Son Haberler