OSMAN GAZİ

Osman Bey, 1258 senesinde Söğüt’te doğmuştur. Ertuğrul Gazi’nin üç oğlundan biri olan Osman Bey’in annesi Halime Hatun’dur. Osman Bey 24 yaşında babasının yerine geçip Kayı Boyunun lideri olmuştur.

1299 yılında uç beyi olmaktan çıkıp Söğüt ve Domaniç'te Osmanlı Beyliğini kurmuştur. Sonrasında bağımsızlığını ilan etmiştir. Ünlü Tarihçi Halil İnalcık'a göre Osmanlı Devleti bağımsızlığını 1302'de Koyunhisar Muharebesinden sonra kazanmıştır. Moğol istilalarından kaçan Müslümanların, beyliğine sığınması ile siyasi ve askeri gücü artmıştır. Çöküş döneminde bulunan Doğu Roma İmparatorluğu'ndaki karışıklıkların da etkisiyle kısa sürede Anadolu ve Doğu Roma'nın hakimi durumuna gelmiştir. Vefat ettiği zaman beylik, Eskişehir ile Bursa arasındaki topraklarda hüküm sürüyor ve Doğu Roma İmparatorluğu'na ait İznik ve Bursa'yı abluka altında tutuyordu. 

Osman Gazi 1280'lerden 1300'e kadar uzayan yaklaşık 20 yıllık Osmanlı devletinin doğuş süreci evresinde toplumsal düzeni çok karışık günümüzdeki Bursa-Bilecik-İznik yörelerinde küçük uç beyliğini güçlendirmek için sürekli savaşmak durumunda kalmıştır. Bu çatışmalarda Samsa Çavuş,, Konur Alp, Akçakoca, Aygüt Alp, Gazi Abdurahman gibi diğer "alp" beyler ve bunların idaresindeki akıncı birliklerden de destek almayı başarmıştır. Osman Gazi'ye Şeyh Edebali’nin desteği Osmanlı Beyliğinin güçlenmesinde önemli rol oynamıştır. 

1308'de tekrar başlayan fetih akınlarıyla ilk olarak İznik-İzmit yolu üzerindeki stratejik Karahisar ele geçirilmiş, 1313'de Osman Bey'e büyük yardımları dokunan Bizans Harmankaya Tekfuru Mihail Köşes Müslüman olarak Köse Mihal adını alarak fetih hareketlerine katılmaya başlamıştır. 1313-1315 döneminde Sakarya Nehri vadisinde bulunan Lefke, Mekece, Akhisar, Geyve, Gölpazarı ve Leblebici kaleleri ele geçirildi. Bu fetihlerden Osmanlı beyliğinin daha genişlemesini sağlamak için bu yörede en büyük Bizans şehri olan Bursa'nın ele geçirilmesi gerekiyordu ancak Osman Bey askerlerinin henüz buna hazır olmadıklarının farkındaydı. Bu sebeple de Bursa’nın çevresindeki Bizans kalelerini fethederek Bursa’yı abluka almayı tercih etti…

Osman Gazi son yıllarında yaşının ilerlemesi ve gut hastalığı sebebiyle tarihçilerin bildirdiklerine göre, beylik idaresini oğlu olan Orhan Gazi’ye bırakmıştı. 

Osman Bey'in vefat tarihi tartışmalıdır. 1320'den sonraki olaylarda Osman Bey'in ismi geçmemektedir. 15. yy Osmanlı tarihçilerinden Ruhi Çelebi Tevarih-i Âli Osman adlı eserinde Osman Bey'in 1320'de öldüğünü yazmıştır.  Oruç Bey’in "Tevarih-i Âli Osman" adlı tarih eserinde ise Osman Bey'in ölüm tarihi 1327 olarak verilmektedir. Diğer tarihçiler Osman Bey'in vefatını bu iki tarih arasında vermektedirler. Necdet Sakaoğlu ise Osman Bey'in ölümünün 1324'te olduğunu ileri sürmüştür. Ortadaki tartışmasız gerçek ise Osman Gazi’nin, babası Ertuğrul Gazi’den yaklaşık 4.800 km² olarak devraldığı Osmanlı toprağını oğlu Orhan Gazi’ye 16.000 km² olarak devrettiğidir...

Ruhu şad, mekanı cennet olsun…

Ahmet AYKOL

 

YORUMLAR

Son Haberler